Kluczbork.pl

 
Kluczbork.pl » Historia » Zabytki Kluczborka

     Przeszłość pozostawiła w gminie Kluczbork wiele obiektów godnych zobaczenia.

     Kluczbork posiada tradycyjny układ urbanistyczny, tzw. śląski typ rozplanowania. Otoczony murami obronnymi miał kształt wrzecionowaty rozciągnięty w kierunku wschód - zachód. Zachowane do dziś, głównie w południowej części miasta, mury zostały wzniesione, prawdopodobnie pod koniec XIV w. i opasywały miasto tylko z trzech stron, gdyż od strony północnej znajdowała się drewniana palisada z fosą i naturalne przeszkody jak mokradła i bagna. Ulice wychodzące z czterech narożników prostokątnego rynku zbiegały się niegdyś przy dwóch, nieistniejących już, bramach miejskich. Przed miastem rozciągały się przedmieścia. Poza murami miasta, w kierunku południowo - wschodnim rozprzestrzeniał się duży staw Zamkowy, sięgający po krawędź lasu miejskiego.

     W środku rynku, pełniącego w minionych wiekach rolę placu targowego, stoi ratusz, zbudowany w XVIII w., z dwoma dwufrontowymi kamieniczkami pozostałymi z dawnego barokowego zespołu "Dwunastu Apostołów". 28 czerwca 1925r. spłonęła część kamieniczek, a po odbudowie od zachodu w naczółku na dachu umieszczono płaskorzeźbę kamienną przedstawiającą ratusz z barokowymi kamieniczkami sprzed pożaru.

     Jednym z najcenniejszych obiektów zabytkowych w Kluczborku jest gotycki kościół pw. Chrystusa Zbawiciela, należący do parafii ewangelicko-augsburskiej, a zbudowany w XIV stuleciu, na miejscu poprzedniego drewnianego, wzmiankowanego w źródłach pisanych z 1298 roku. Świątynia posiada wyposażenie wnętrza rokokowe. Architektoniczny ołtarz główny, utrzymany w kolorze białym, ambona z bogatą dekoracja ze scenami figuralnymi o tematyce religijnej, chrzcielnica o roślinnej ornamentyce oraz prospekt organowy zostały wykonane przez wrocławskiego rzeźbiarza Leopolda Jaschkego ok. połowy XVIII wieku. W sezonie letnim odbywają się tutaj koncerty organowe z udziałem słynnych wykonawców krajowych i zagranicznych.

     Siedziba regionalnego Muzeum im. Jana Dzierżona wyróżnia się w zabudowie miasta. W 1907r. dawna wieża zamkowa została przebudowana na wieżę ciśnień, otrzymując nowy dwustopniowy dach namiotowy. W latach 1931 - 1932 miały miejsce skomplikowane pod względem technicznym prace, których celem było poprowadzenie ulicy poza obręb murów.

     Poza murami miasta, na tzw. Przedmieściu Polskim, prawdopodobnie już w średniowieczu, istniał kościółek drewniany pw. św. Trójcy zwany cmentarnym, przynależny do kościoła farnego pw. Chrystusa Zbawiciela. Ponieważ okazał się za mały dla zwiększającego się grona katolików, w 1823 został zastąpiony murowanym pw. św. Piotra i Pawła, a obecnie jest to dom katechetyczny. Obok znajdował się najstarszy cmentarz miejski użytkowany od założenia miasta aż do 1886 roku. Staraniem całej parafii w latach 1901-1903 wybudowano Zakład św. Anny mieszczący sierociniec i szkołę dla dzieci oraz klasztor ss. Elżbietanek, które opiekowały się dziećmi. Czwarta z kolei świątynia w dziejach parafii rzymsko-katolickiej (której początki sięgają XIII wieku) to kościół pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych, który został wzniesiony w latach 1911-1913 w stylu neogotyckim. Położony jest w południowej części miasta, obok dużego parku, przechodzącego stopniowo w las miejski. Ołtarz główny i ambona powstały w pracowni znanego artysty Schreinera w Monachium, ołtarze boczne są dziełem rzeźbiarza Frillhase z Erfurtu, a piękne witraże przedstawiające postacie świętych pochodzą z warsztatu Linnemanna z Frankfurtu n/Menem. Leżący w północnej części miasta kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, został zbudowany w latach 1982 - 1987 dla nowo powstałej parafii.

     Ludność żydowska w Kluczborku wzmiankowana jest w połowie XVIII wieku, a pierwsza gmina żydowska powstała w Kraskowie w 1765 roku. Założono tam wówczas pierwszy w okolicy cmentarz żydowski, na którym również grzebano aż do 1926 roku Żydów - mieszkańców Kluczborka, nie posiadających własnego kirkutu. W Kraskowie obok cmentarza powstał zespół synagogalny, składający się z synagogi, szkoły i łaźni rytualnej, spalony w 1876.

     W Kluczborku w 1847 roku, stanowiąc 10% ogółu mieszkańców, żyło 216 wyznawców judaizmu, którzy zajmowali się w przeważającej większości handlem. Otwarta 15 września 1886 roku synagoga została spalona podczas tzw. kryształowej nocy z 9/10 listopada 1938r., rozpoczynającej pogrom żydów w Rzeszy Niemieckiej. Resztki po wypalonej synagodze rozebrano.

     Prawdziwą perełką jest drewniany kościółek w Bąkowie pw. Wniebowzięcia NMP z początku XVI w. Znajduje się w nim największy i najstarszy gotycki tryptyk na Śląsku. Wykonany został około 1370r. jako ołtarz Maryjny. Za ołtarzem znajdują się około 300-letnie drewniane epitafia (po polsku) poświęcone Elżbiecie von Frankenberg. Keir

© 2003-2010 Urząd Miejski w Kluczborku
 Dodaj do ulubionych |  Ustaw jako startowa  | Plan MiastaNapisz do nas | Redakcja